Dolnośląskie | Kujawsko-Pomorskie | Lubelskie | Lubuskie | Łódzkie | Małopolskie | Mazowieckie | Opolskie | Podkarpackie | Podlaskie | Pomorskie | Śląskie | Świętokrzyskie | Warmińsko-Mazurskie | Wielkopolskie | Zachodniopomorskie

Polskie pory roku

Biorąc pod uwagę przeciętne temperatury dzienne powietrza można w Polsce wyróżnić sześć pór roku, wliczając przedwiośnie i przedzimie.

Podczas przedwiośnia, które w Polsce trwa około miesiąca, przeciętna temperatura powietrza wynosi 0-5°C. Wiosna trwa w Polsce 60 dni i przychodzi od zachodu. Dzienna temperatura wynosi wtedy 5-15°C. Wtedy też rozpoczyna się okres wegetacyjny.

Polska | Malowniczy krajobraz z jeziorem
Polska | Malowniczy krajobraz z jeziorem (by gibffe)

Lato z temperaturą ponad 20°C zaczyna się w maju, a po około czterech miesiącach ustępuje jesieni, kiedy przeciętne temperatury wahają się od 15°C do 5°C. Czasem dane jest Polsce nieco dłużej cieszyć się słońcem. Nie każdego roku, ale dosyć często, w połowie września zaczyna się piękne, niepowtarzalne „babie lato”. Jest wtedy ciepło i słonecznie. Chociaż z drzew spadają już liście, to w powietrzu czuć jeszcze powiew minionych miesięcy.

Kiedy drzewa zgubią prawie wszystkie liście, a dni stają się wyraźnie krótsze, wtedy zaczyna się przedzimie. Temperatura spada poniżej 5°C. Po około sześciu tygodniach nadchodzi zima i długi okres chłodu. Przedwiośnie można rozpoznać pod koniec lutego, na początku marca, ale tylko na Pomorzu i na zachodzie kraju. W rejonie gór trzeba na nie czekać do połowy marca, a na północnym wschodzie nawet do końca marca.

Długość pór roku zależy od geograficznych regionów. Na przykład lato trwa na północy Polski dwa i pół miesiąca, a w centrum oraz na południowym wschodzie i zachodzie ponad trzy miesiące. Zima z kolei trzyma dwa miesiące nad morzem i na zachodzie kraju, trzy do czterech na północnym wschodzie i do sześciu miesięcy w Tatrach.

Ten kalendarz pór roku nie jest w rzeczywistości taki prosty, jakby się wydawało. Często zdarzają anomalie pogodowe, co jest kolejną osobliwością polskiego klimatu. Nawet ludowe przysłowia mówią: „w marcu – jak w garncu”, albo: „kwiecień-plecień, bo przeplata, trochę zimy, trochę lata”.

Polska | Polska jest piękna także zimą
Polska | Polska jest piękna także zimą (by atkinson000)

Zdarza się, że przedwiośnie przychodzi już na początku lutego, a bywa też, że zamiast resztek ciepłego lata we wrześniu spotyka się lody. W styczniu 1982 r. temperatura spadła we Włocławku w ciągu jednego dnia z +8°C do -20°C. Jest to dotychczas najwyższy dzienny spadek temperatury w historii pomiarów temperatury w Polsce. Z kolei 8. stycznia 1994 r. temperatura w centrum Krakowa wynosiła 17,3°C.

W ostatnim tysiącleciu zaszły w polskim klimacie istotne zmiany. W XII wieku w wielu regionach Polski uprawiano winorośle, ponieważ panował tam wówczas łagodny klimat, sprzyjający ich hodowli.